background

Arteriovenoz malformasiyalar (AVM)

Ağciyər Arteriovenoz Malformasiyaları (AVM)

Ağciyər Arteriovenoz Malformasiyası (AVM) nədir?

Arteriyalar və damarlar arasında pozulmuş əlaqə arteriovenoz malformasiyalar (AVM) adlanır. Ağciyərlərdə daha böyük arteriyalar qanı daha kiçik arteriyalara çatdırır, bu da daha sonra kapilyarları, ən kiçik qan damarlarını qidalandırır. Orqana məxsus kapilyarlar qan axınını yavaşladır, qan və orqanlar arasında qida və qaz mübadiləsini təmin edir. Qan, kapilyarlardan keçərək damarlar vasitəsilə yenidən ürəyə daşınır.

AVM zamanı arteriya və venalar arasında kapilyarlar olmadığından, qaz mübadiləsinin effektivliyi daha az olur ki, bu da xüsusilə fiziki gərginlik zamanı oksigenin səviyyəsini aşağı salır və nəfəs darlığını artırır. AVM-nin anormal arteriya və venaları adətən nazik divarlara malikdir və bu, ağciyər qanamasına səbəb ola bilər. AVM vasitəsilə ağciyərlərin qan dövranında adətən kiçik kapilyarlarda ilişib qalan laxtalar və ya bakteriyalar beynin qan damarlarına çata bilər və insulta yaxud beyin absesinə səbəb ola bilər.

Risk faktorları

HHT (Hereditary Hemorragic Telangiectasia) kimi tanınan bir xəstəlik nəticəsində inkişaf edən AVM-lər tək və ya çox sayda ola bilər. Səbəbləri bilinməsə də, AVM-lər dölün inkişafı boyunca və ya doğuşdan dərhal sonra da görülə bilər. Xüsusi tipli AVM-lər bıçaq yaraları və ya mərmi yaraları kimi deşici travmadan sonra inkişaf edə bilər. AVM-lərin əksəriyyəti irsi deyil, ancaq HHT də daxil olmaqla bəzi genetik xəstəliklərin əlaməti ola bilərlər.

Simptomlar

Asimptomatik olan bir çox ağciyər AVM xəstəsi var və bəzən simptomlar fərqlilik göstərə bilər. Nisbətən böyük və çox sayda olan ağciyər AVM-ləri nəfəs darlığı ilə özünü göstərir. Hər an beyin infeksiyaları və ya insultar baş verə bilər. Qanayan bir AVM səbəbi ilə ağciyər ətrafında qan toplana və bu öskürəyə səbəb ola bilər.

Diaqnoz

  • Ağciyər AVM-i mövcud olarsa, mikrobaloncuklar AVM-dən keçəcək və ultrasəs müayinəsi ürəyi yaxud xarici arteriyalarını skan edərkən kiçik baloncukların IV-ə inyeksiya edilməsini nəzərdə tutan "baloncuq araşdırılması" zamanı ultrasəs tərəfindən görünəcəkdir.
  • Balon tədqiqatının nəticəsi müsbət olarsa, ağciyər AVM-lərini saymaq, ölçmək və müalicənin zəruri olub olmadığını qiymətləndirmək üçün KT angioqrafiyası aparıla bilər.
  • Angioqrafiya, problemli qan damarlarını aşkar etmək və müalicə etmək üçün rentgen və kontrast kimyəvi maddələrdən istifadə edən bir prosedurdur.

Müalicələr

  • Ağciyər AVM embolizasiyası