Varikoz damarlar
Varikoz damarlar
Venoz çatışmazlıq (varikoz damarları) nədir?
Varikoz damarlar, bədənimizdə çirkli qan daşıyan damarların xəstəliyidir. Damar divarının strukturunun pozulması və qanın venalardan çıxmasına mane olan qapaqların funksiyalarının itirilməsi səbəbindən damar daxilində təzyiq artır. Nəticədə damarlar zamanla genişlənir və deformasiyaya uğrayır. Bəzi insanlarda ciddi şikayətlərə səbəb ola bilər, bəzilərində isə heç bir şikayətə səbəb olamaz. Damar içərisindəki qanın azalmasına venoz çatışmazlıq, damarların aydın şəkildə görünməsinə isə varikoz deyilir. Varikoz damarları cəmiyyətdə çox rast gəlinən bir haldır. Hər beş və ya altı nəfərdən birində varikoz damarları var. Diaqnoz asandır, çünki varikoz damarları görünəndir və daha böyük olanlar barmaqla belə hiss olunur.
Varikoz damarları əksər insanlar tərəfindən kosmetik bir problem olaraq qəbul edilsə də, ayaqlarda ağrı, yorğunluq, yanma, kramplar, topuqda şişlik kimi şikayətlərə səbəb olaraq əslində insanın həyat keyfiyyətini poza bilər. Böyük varikoz damarları çox uzun müddət mövcud olduqda bəzən laxtalana, qanaxma və ya ayaq biləyi yaraları yarada bilər.
Varikoz damarları aşağıdakı insanlarda daha çox olur:
- Ailəsində varikoz damarları olan insanlar (genetika): Varikoz damarlarının genetik təsirləri var. Varikoz damarları ana, ata və ya bacı-qardaşda görülərsə, bu şəxsdə də varikoz damarları olma ehtimalı daha yüksəkdir. Lakin bu o demək deyil ki, həmin şəxsdə mütləq varikoz damarları olacaq. Eyni şəkildə, ailədə heç kimdə varikoz damarları müşahidə edilməsə də, insan varikoz damarlarından əziyyət çəkə bilər.
- Qadınlarda
- Doğuş edənlərdə (xüsusilə 2 və daha çox doğum edənlərdə)
- Kilolu insanlarda (xüsusilə qadınlar)
- Varikoz damarları uzun müddət ayaq üstə işləyənlərdə (məsələn, müəllimlər) daha çox olur.
Varikoz damar şikayətləriniz varsa və ya görünüş sizi narahat edirsə, varikoz damarları müalicə edilməlidir.
Doğru Doppler ultrasəs müayinəsi və düzgün fiziki müayinə ilə qeyri-cərrahi müalicə üsulları təyin edilə bilər.
Günümüzdə əsas damar problemi venadaxili Lazer, Radiofrekans və ya Skleroterapiya kimi üsullarla müalicə edilə bilər. Kapilyar varikoz damarlarının müalicəsi lazer, radiofrekans ablasiya və ya köpük skleroterapiyası ilə həyata keçirilə bilər. Bu sayədə əvvəllər cərrahi yolla müalicə edilən bütün varikoz növləri artıq əməliyyat olmadan yeni üsullarla müalicə olunur.
Varikoz damarlarının növləri hansılardır?
Kapilyar varikoz damarları:
Kapilyar varikoz damarları dəridən çıxmayan saç kimi nazik, qırmızı-bənövşəyi varikoz damar növləridir. Bunlar bəzən varikoz damarları deyil, genişlənmiş kapilyarlar da adlanır.
Kapilyar varikoz damarları heç vaxt orta ölçülü və ya böyük varikoz damarlarına çevrilmir.
Kapilyar damarlar iri varikoz damarlardan çox daha çox rast gəlinir. Hər 10 insandan 5-6-da rastlanır.
Kapilyar varikoz damarları əsasən hər iki ayaqda görülür, bəzən əzaların çox kiçik bir hissəsində də ola bilər.
Çox vaxt görünüşlərinə görə kosmetik problemlər yaradırlar. Ancaq xüsusilə çox olduqları hallarda, varikoz damarları olan bölgələrdə ağrı, qarışqa gəzməsi hissi və qaşınmaya səbəb ola bilər.
Klinikamızda tətbiq olunan köpük skleroterapiyası və ya radiofrekans ablasiya müalicəsi ilə bütün digər varikoz damarlarında olduğu kimi kapilyar varikoz da tamamilə yox olur.
Orta ölçülü varikoz damarları (retikulyar varikoz damarları)
Orta ölçülü varikoz damarları 2-3 mm diametrli yüngül qıvrımları olan, tünd yaşıl-bənövşəyi rəngli varikoz damarlarıdır. Bu varikoz damarları adətən dizin arxasında yerləşir, lakin ayağın hər tərəfində görünə bilər. Onlar tək-tək və ya şəbəkəli strukturlarda ola bilər. Kapilyar varikoz damarlar görünüşü və ya səbəb olduğu şikayətlərə görə müalicə tələb edə bilər. Orta varikoz damarları da köpük skleroterapiyası və ya radiofrekans ablasiyası ilə müalicə olunur və müalicəsi ən asan varikoz damarlarıdır. Müalicədən sonra təkrarlama riski demək olar ki, yoxdur.
Qarışıq varikoz damarları:
Eyni adamda həm böyük, həm orta ölçülü varikoz damarları və kapilyar varikoz damarları görülə bilər.