Kişilərdə çanağın dərinliyində, düz bağırsağın qarşısında və sidik kisəsinin altında prostat vəzi yerləşir. Sidik kisəsindən sidiyi daşıyan boru olan uretra, prostat vəzi ilə əhatə olunmuşdur. Qoz ölçüsündə olan prostat, spermanı qidalandıran maye istehsal edir. BPH (xoşxassəli prostat hiperplaziyası) və prostatit prostat vəzinə təsir edə bilən sıx rastlanan xoşxassəli (xərçəng olmayan) xəstəliklərdir.
BPH nədir?
Daha çox yaşlı kişilər prostat vəzinin xərçəngsiz böyüməsi olan BPH ilə qarşılaşa bilərlər. Bu adətən asimptomatikdir və ya sidik ifrazındakı bəzi simptomlarla özünü göstərə bilər. Sidik retansiyonu (tutulması), sidik kisəsi və böyrək funksiyasının pisləşməsi yaxud digər ağırlaşmaların qarşısını almaq üçün bu xəstəliyin mümkün qədər tez müalicə olunması çox vacibdir.
Simptomlar
BPH sidiyə çıxmaqda çətinlik, zəif sidik ifrazı, sidiyə getmə tezliyinin artması, gecə sidiyə getmənin artması, sidik sızması, sidik kisəsinin tam boşalmaması və sidiyin tutulması kimi müxtəlif simptomlara səbəb ola bilər. Həkiminiz anamnez topladıqdan və prostat vəzinin hərtərəfli müayinəsindən sonra dəqiq diaqnoz qoya bilər. Tipik olaraq, qan və ya xəstəlik olmadığından əmin olmaq üçün sidik nümunəsi araşdırılır. Sidik kisəsində nə qədər sidik tutulduğunu təyin etmək üçün kisə boşaldıqdan sonra qalıq test müayinəsi aparılır və bəzən axın sürətini təyin etmək üçün urofloumetriya icra edilir.
Müalicə
Qidalanma və həyat tərzini dəyişdirmək BPH müalicəsinin ilk addımıdır. Simptomları yaxşılaşdırmaq üçün dərman müalicəsi başlana bilər. Dərmanların köməyi ilə prostat vəzi kiçilə bilər və ya prostat və sidik kisəsi rahatlaşdırıla bilər. Dərman müalicəsi uğursuz olarsa, xəstə cərrahi müalicələrdən faydalana bilər. Prostatın transuretral rezeksiyası və ya TURP ən məşhur əməliyyatdır. Bu əməliyyat zamanı uretraya kiçik bir kamera daxil edilir və cərrahi alətlə əlavə prostat toxuması çıxarılır.
Prostat vəzinin rezeksiyası üçün lazer üsulu da istifadə edilə bilər. Simptomları və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq üçün BPH-də istifadə edilə bilən başqa minimal invaziv müalicələr də var. Bəzən prostat vəzi həddindən artıq böyük olduqda, bir kəsik vasitəsilə vəzin cərrahi çıxarılması həyata keçirilir.
Prostatit nədir?
Prostat vəzinin iltihabı və ya infeksiyası prostatit adlanır. Kəskin bir bakterial infeksiya varsa, bu, narahatlıq, qızdırma, titrəmə və sidikdə qan şəklində özünü göstərə bilər. Testislər, penis, bel və skrotum ilə düz bağırsaq arasındakı bölgə ən ağrılı yerləridir. Təcili sidiyə çıxma, tez-tez sidiyə getmə, zəif sidik axını və sidik ifrazı zamanı ağrı və ya yanma əsas əlamətlərdəndir. Bundan əlavə, ereksiya zamanı ağrı və ya çətinlik ola bilər.
Prostatit diaqnozu necə qoyulur?
Həkim simptomlar və fiziki müayinə əsasında prostatiti müəyyən edə bilər. Bəzən prostat şişir və həssas olur. Bundan əlavə, infeksiya və ya iltihabı yoxlamaq üçün sidik nümunəsi götürülə bilər. Bəzən prostat masajı edilə bilər, ardınca penisdən ayrılan mayenin müayinəsi aparılır.
Prostatitin müalicə variantları hansılardır?
Heç bir infeksiya aşkarlanmazsa, prostatitin müalicəsi bir qədər çətin ola bilər. Pelvik əzələləri rahatlatma müalicələri, həmçinin pəhriz və həyat tərzi dəyişiklikləri faydalı ola bilər. Bundan əlavə, müntəzəm oturaq hamamlar və prostat masajı faydalıdır. İltihab əleyhinə dərmanlar ağrı və şişkinliyi azaldır, digər dərmanlar isə bəzən prostatın əzələlərini rahatlaşdırmaq üçün istifadə oluna bilər. Antioksidant əlavələr xroniki prostatitin müalicəsi üçün faydalı ola bilər. Bir infeksiyadan şübhələnirsinizsə, həkiminiz 4-6 həftə davam edən bir antibiotik kursu tövsiyə edə bilər. Prostat vəzinin absesi şübhəsi varsa, cərrahi drenaj tələb oluna bilər.
Sizdə prostatit və ya BPH olduğu İnvaziv Radiologiya Mərkəzindəki mütəxəssislərimiz tərəfindən müəyyən ediləcəkdir. Xoşxassəli prostat xəstəliklərinin əlamətlərini və risk faktorlarını müəyyən etmək üçün hər dəfə anamnez və fiziki müayinə aparılacaq. Diaqnoza kömək etmək üçün əlavə testlər təklif edilə bilər. Sonra mütəxəssislərimiz tərəfindən sizin üçün xüsusi müalicə planı hazırlanacaqdır. Əgər dərman müalicəsi problemlərinizi müalicə etmək üçün yetərli deyilsə, həyat keyfiyyətinizi artırmaq üçün cərrahi prosedurlar tövsiyə edilə bilər.