Periferik arteriya xəstəliyi

Periferik arteriya xəstəliyi

Periferik Arteriya Xəstəliyi Nədir?

Ətraflara, xüsusən də ayaqlara qan axınını əhəmiyyətli dərəcədə azaldan qan damar tıxanması periferik arteriya xəstəliyi (PAD) və ya periferik damar xəstəliyi (PVD) adlanır. Tıxanma, şişkinlik və ya laxtalanmadan qaynaqlana bilər, lakin plak kimi tanınan yağ yataqlarının əmələ gətirdiyi sərtləşmiş və sıxılmış arteriyalarla meydana gələn ateroskleroz, ən sıx rastlanan səbəblərdəndir. Ateroskleroz bədəndəki bütün qan damarlarını zədələyir, xəstədə infarkt və insult riskini artırır.

Qan axınının azalması toxumaların əldə edə biləcəyi oksigen miqdarını azaldır ki, bu da narahatlığa, sağalmayan xoralara, əzalarda infeksiyalara və son olaraq qanqrena kimi tanınan toxuma ölümünə səbəb ola bilər. Zədələnmiş bədən üzvü müalicə edilmədikdə amputasiya edilə bilər.

Risk faktorları

• Siqaret çəkmək
• Diabet
• Yaşın artması
• Ailədə infarkt və ya insult da daxil olmaqla damar xəstəliklərinin olması
• Qeyri-aktiv həyat tərzi
• Piylənmə
• Hipertoniya
• Yüksək xolesterol
• Yüksək LDL və aşağı HDL

Simptomlar

• Hərəkət edərkən yaranan zəiflik və narahat edən ayaq krampları
• Ayaqda narahatlıq, qarışqa yeriməsi hissi, zəiflik və ya uyuşma
• Ayaqlarda sağalmayan yaralar və ya lezyonlar
• Ayaqların soyuq olması
• Ayaqların mavi və ya açıq rəngli olması
• Ayaqlarda nəbzin olmaması və ya çox aşağı olması
• Dırnaqların və saçların yavaş böyüməsi

Diaqnoz

Fiziki müayinə zamanı həkiminiz yuxarıda qeyd olunan simptomları görə bilər. İcra edilə bilən əlavə testlər aşağıdakılardan ibarətdir:

• ABI, qollarda və ayaqlarda qan təzyiqi arasındakı fərqi ölçür.
• Doppler ultrasəs angioqrafiyası (qan damarlarını görmək üçün kontrastlı rentgen)
• MRA (maqnit rezonans angioqrafiyası)
• Kompüter tomoqrafiyası (KT) istifadə edərək angioqrafiya
• Ateroskleroz PAD-nin əsas səbəbi olduğu üçün xolesterol və lipid səviyyələrini yoxlamaq üçün qan testləri də aparıla bilər.

Müalicələr

• Angioqrafiya
• Balon angioplastika
• Stentlər və stent-greftlər