Öd yollarının tıxanıqlığı

Öd yollarının obstruksiyası nədir?

Öd yollarının tıxanıqlığında ödü qaraciyərdən nazik bağırsağa daşıyan kanallar tıxanır. Öd qaraciyərdə yaranır, öd kisəsində saxlanılır, sonra öd yolları vasitəsilə nazik bağırsağa buraxılır.

Yağ həzminə kömək etmək üçün öd sərbəst buraxılır. Öd kanalı sistemində tıxanma öd daşınmasına maneə törədəcək və yeməkdən sonra narahatlıqla nəticələnəcək, çünki mədədəki yağ turşuları öd kisəsini daraltmağa və yığılmış ödün sərbəst buraxılmasına səbəb olur. Qaraciyər davamlı olaraq öd istehsal edir. Ödün boşaldıla bilməməsi və qaraciyərdə yığılması halında öd komponenti olan bilirubinin sidikdə və qanda dəyərləri yüksəlir

Risk faktorları

Öd kisəsində tez-tez əmələ gələn kristallaşmış xolesterin yığıntıları olan öd daşları öd yollarının tıxanmasının ən çox görülən səbəbidir. Xolelitiaz (öd daşı) risk faktorlarına daxildir

• Qadınlarda kişilərdən çox rast gəlinir
• Yaşın artması
• Ailə anamnezi
• Amerika yerliləri (hindular) və ya meksikalı amerikalılar
• Yüksək xolesterol
• Piylənmə
• Sürətli çəki itkisi
• Hamiləlik
• Artan estrogen
• Diabet
• Ümumi parenteral qidalanma
• Sirroz (qaraciyərin çapıqlanması)
• Şiddətli hemolitik anemiya

Öd yollarının tıxanmasının digər səbəbləri:

• Öd yollarının xərçəngi
• Qaraciyər xərçəngi
• Mədəaltı vəzi xərçəngi
• Metastatik xərçəng
• Pankreatit
• Qarın nahiyəsində, o cümlədən əməliyyat nəticəsində yaranan zədə

Simptomlar

• Sağ üst kvadrantda qarın ağrısı
• Xüsusilə yeməkdən sonra və ya bölgəyə təzyiq tətbiq edildikdə qarnın sağ üst nahiyəsində ağrı
• Bulantı və qusma
• Hərarət
• Tünd sidik
• Sarılıq (dərinin sararması)
• Solğun nəcis
• Qaşıntı (dəri qaşınması)

Diaqnoz

Toplanmış anamnez və fiziki qiymətləndirmə ilə yanaşı, əsasən aşağıdakı testlər aparılır:

• Abdominal ultrasəs müayinəsi
• Qarın boşluğunun KT müayinəsi
• Öd yollarına baxmaq üçün kamera və rentgen boyasından istifadə edən endoskopik retrograd xolangiopankreatoqrafiya (ERCP)
• Qanda və sidikdə bilirubinin səviyyəsi
• Qaraciyər fermenti testləri

Müalicələr

• Xolangiogram
• Öd yollarının drenajı (Biliyar drenaj)
• Öd yollarının stentlənməsi (Biliyar stentləmə)