Ağciyər emboliyası

Ağciyər Emboliyası (PE) Nədir?

Ağciyər arteriyası tıxandıqda, ağciyər emboliyasına (PE) səbəb ola bilər. Adətən qan laxtalarının ayaqlardan ağciyərlərə keçməsi ilə nəticələnən dərin vena trombozu (DVT) bu cür tıxanmalara səbəb olur.

Həyat üçün təhlükə yaradan pulmoner emboliya, qanın ağciyərin hər tərəfinə və ya bir hissəsinə axmasına mane olur. Ağciyərlərdə qan damarlarının tıxanması nəticəsində ürək çatışmazlığı, həmçinin ağciyər hipertenziyası (ağciyərlərdə qan təzyiqinin artması) inkişaf edə bilər. Qan dövranındakı oksigen miqdarı da pulmoner emboliya səbəbindən azala bilər.

Risk faktorları

• Dərin vena trombozu
• Hərəkətsizlik
• Piylənmə
• Yüksək qan təzyiqi
• Siqaret çəkmək
• Böyük bir əməliyyat keçirmək
• Bəzi xərçənglər və kimyaterapiya
• İnfarkt
• İnsult
• Hamiləlik
• Doğuşa nəzarət həbləri
• Hormon əvəzedici terapiya
• Faktor V Leiden mutasiyası kimi laxtalanmanı artıran pozğunluqlar

Simptomlar

Ağciyər emboliyası həyati təhlükəli bir vəziyyətdir; ona görə də dərhal müalicə olunmalıdırlar. PE müalicə edilmədikdə ölümcül ola bilər.

• Nəfəs darlığı
• Başgicəllənmə
• Xüsusilə öskürək və ya idman edərkən sinə ağrısı
• Qanlı öskürək
• Dodaqlar və ya barmaqların göyərməsi (siyanoz)
• Artan ürək döyüntüləri

Diaqnoz

Dərin damar trombozunuz varsa, fiziki müayinə PE diaqnozu qoymaq asanlaşır, lakin aşağıdakı testlər də istifadə edilə bilər:

• D-dimer qan testi
• Kompüterli tomoqrafiya angioqrafiyası (KTA)
• X-şüaları və ağciyər arteriyalarına daxil edilən kateterdən istifadə edərək ağciyər angioqrafiyası
• Ağciyərlərdə hava və qan axını ölçmək üçün Nüvə Təbabəti ağciyər skrininqi

Yanaşı xəstəlikləri və ya problemləri yoxlamaq üçün digər testlər də aparıla bilər.

• Ayaqların doppler utrasəs müayinəsi
• Elektrokardioqramma (EKQ)
• Exokardioqram (ürəyin ultrasəs müayinəsi)

Müalicələr

• Ağciyər angioqrafiyası
• Tromboliz
• İnferior Vena Cava (aşağı boş vena) Filtrinin Yerləşdirilməsi və Çıxarılması