Genikulyar arteriya embolizasiyası

Genikulyar arteriya embolizasiyası

Genikulyar arteriya embolizasiyası (GAE) və ya diz embolizasiyası, dizin sinovial qişasına qan axınını azaltmaqla osteoartrit (OA) olan xəstələr üçün dərhal və uzunmüddətli ağrıları aradan qaldıran yeni minimal invaziv prosedurdur. Bədəni görüntüləmək və xəstəlikləri əməliyyatsız müalicə etmək üçün rentgen şüalarından və digər görüntüləmə üsullarından istifadə edən mütəxəssis (invaziv radioloq) tərəfindən həyata keçirilir.

Müalicə:

Diz osteoartriti

Niyə edilir:

GAE, sinovium kimi tanınan dizin sinovial qişasının iltihablı nahiyəsinə gedən qan axınına maneə törədir. Bu arteriyaları bloklamaqla, osteoartrit ilə əlaqəli iltihabın miqdarında azalma görülür, diz ağrılarına kömək edir və ya aradan qaldırır. Əlavə tədqiqatlara ehtiyac olsa da, ilkin sınaqlar bu texnikanın diz protezi əməliyyatına hazır olmayan və ya keçməyən diz ağrısı olan xəstələr üçün yaxşı nəticə verdiyini göstərir. Əsas qığırdaq yeyilməsini müalicə etməsə də, bəzi nəticələr simptomları idarə etmək üçün təsirli bir yol ola biləcəyini göstərir. 2021-ci ilin Mart ayında İnvaziv Radiologiya Cəmiyyətində dərc olunan bir məqalədə, orta ağrı dərəcələri 10 üzərindən 8-dən 3-ə qədər azalmışdır.

GAE necə həyata keçirilir:

GAE ambulator prosedur kimi orta dərəcəli sedasiya ilə həyata keçirilir, yəni xəstə prosedurdan sonra evə buraxılır. Prosedur ümumiyyətlə bir-iki saat çəkir. İR həkimlərimiz xəstənin yuxarı bud arteriyasına kiçik bir kateter (nazik içi boş boru) yerləşdirəcək və rentgen şüalarından istifadə edərək, kateteri dizin sinovial qişasını qidalandıran arteriyalara istiqamətləndirəcək. Daha sonra kateter vasitəsilə bu arteriyalara kiçik hissəciklər yeridilir və qan tədarükünü azaldır. Bu, öz növbəsində, ağrıları yüngülləşdirən osteoartrit ilə əlaqəli iltihabı azaldır.

GAE prosedurundan sonra nə baş verir?

Xəstələr prosedur sonrası evə gedirlər və əksər hallarda, iki həftədən sonra yaxşılaşmalar başlayır, dizin sinovial qişasında iltihab və osteoartrit ilə əlaqəli diz ağrıları azalır.

GAE kimlərə icra olunur?

GAE, osteoartrit səbəbiylə diz ağrısı olan lakin antiinflamatuar dərmanlar və ya diz inyeksiyaları kimi konservativ müalicələrin müvəffəqiyyətsiz olduğu, diz protezi əməliyyatı keçirmək istəməyən və ya uyğun olmayan xəstələr üçün qeyri-cərrahi müalicə alternatividir.

Aşağıdakı şərtlər GAE üçün yaxşı namizəddir:

• Yaş: 40-80
• Orta və şiddətli diz ağrısı
• X-ray əsasında osteoartrit, lakin sümük deformasiyası/skleroz olmadan
• Yerli diz həssaslığı
• Davamlı/uğursuz konservativ müalicə (NSAİDS/PT/oynaq inyeksiya)

Aşağıdakı hallarda xəstə GAE üçün namizəd olmaya bilər:

• Hazırda və ya keçmişdə siqaret çəkənlər
• Rentgen əsasında inkişaf etmiş artrit
• İnfeksiya və ya bədxassəli şiş
• Diz protezi əməliyyatı üçün yaxşı namizəd